PLD-doc/book: pl_book__dysk pl_book__dysk/pl_dysk.chp pl_book__dysk/pl_dysk__dev.sec pl_book__dysk/p...

qwiat cvs w pld-linux.org
Pią, 23 Gru 2005, 01:07:52 CET


Author: qwiat
Date: Fri Dec 23 01:07:47 2005
New Revision: 6685

Added:
   PLD-doc/book/pl_book__dysk/
   PLD-doc/book/pl_book__dysk/pl_dysk.chp
   PLD-doc/book/pl_book__dysk/pl_dysk__dev.sec
   PLD-doc/book/pl_book__dysk/pl_dysk__formatowanie.sec
   PLD-doc/book/pl_book__dysk/pl_dysk__partycje.sec
   PLD-doc/book/pl_book__dysk/pl_dysk__systemy-plikow.sec
   PLD-doc/book/pl_book__dysk/pl_dysk__wstep.sec
Modified:
   PLD-doc/book/pl_book__master.docb
Log:
- nowe rozdzialy - o zarzadzanie dyskami


Added: PLD-doc/book/pl_book__dysk/pl_dysk.chp
==============================================================================
--- (empty file)
+++ PLD-doc/book/pl_book__dysk/pl_dysk.chp	Fri Dec 23 01:07:47 2005
@@ -0,0 +1,14 @@
+<?xml version="1.0" encoding="iso-8859-2"?>
+<chapter id="pl_dysk">
+	<title>Operacje dyskowe</title>
+	<para>
+		Ten rozdział opisuje operacje dyskowe takie jak podział na
+		partycje, tworzenie systemów plików i inne zaawansowane zagadnienia
+	</para>
+	&dysk_wstep; 
+	&dysk_dev;
+	&dysk_partycje;
+	&dysk_fs;
+	&dysk_formatowanie;
+	
+</chapter>

Added: PLD-doc/book/pl_book__dysk/pl_dysk__dev.sec
==============================================================================
--- (empty file)
+++ PLD-doc/book/pl_book__dysk/pl_dysk__dev.sec	Fri Dec 23 01:07:47 2005
@@ -0,0 +1,80 @@
+<?xml version="1.0" encoding="iso-8859-2"?>
+	<section id="pl_dysk_nazwy">
+	<title>Nazewnictwo urządzeń masowych</title>
+	<para>
+		Aby zorientować się w układzie partycji możemy użyć programu
+		<productname>fdisk</productname> np.:	
+		<screen># fdisk -l /dev/hda</screen>
+
+	</para>
+	<section id="pl_dysk_nazwy_partycje">
+		<title>Numerowanie partycji</title>
+		<para>
+			W Linuksie mogą być obsłużone cztery partycje podstawowe,
+			lub trzy podstawowe i jedną rozszerzona. Takie partycje są
+			numerowane os 1 do 4, zaś dyski logiczne kolejnymi
+			numerami począwszy 5.
+		</para>
+		<para>
+			Podawanie numeru partycji ma sens wyłącznie w wypadku dysków
+			twardych, urządzenia takie jak CD-ROM-y czy dyskietki nie
+			mają partycji. Nie podajemy go również w przypadku odwołania
+			do urządzenia fizycznego np. używając programu
+			<command>fdisk</command> lub <command>hdparm</command>.
+		</para>
+	</section>
+
+	<section id="pl_dysk_nazwy_ide">
+		<title>Urządenia ATA (IDE)</title>
+		<para>
+			Urządzenia ATA nazywane są wg. schematu:
+			<filename>/dev/hd{$x}{$Nr}</filename> np.
+			<filename>/dev/hda1</filename>.
+		</para>
+		<para>
+			Parametr {$x} jest małą literą identyfikującą fizyczne
+			urządzenie, zaś {$Nr} to omówiony powyżej numer
+			partycji dyskowej. W odróżnieniu od urządzeń
+			<hardware>SATA</hardware> i <hardware>SCSI</hardware>
+			w interfejsie
+			<hardware>IDE</hardware> litery te mają swoje specjalne
+			znaczenie - wskazują sposób podłączenia urządzenia:
+			<itemizedlist>
+				<listitem>
+					<para>"a" -dysk nadrzędny (primary) podłączony do pierwszego kanału IDE</para>
+				</listitem>
+				<listitem>
+					<para>"b" -dysk podrzędny (slave) podłączony do pierwszego kanału IDE</para>
+				</listitem>
+				<listitem>
+					<para>"c" -dysk nadrzędny (primary) podłączony do drugiego kanału IDE</para>
+				</listitem>
+				<listitem>
+					<para>"d" -dysk podrzędny (slave) podłączony do drugiego kanału IDE</para>
+				</listitem>
+			</itemizedlist>
+		</para>
+	</section>
+
+	<section id="pl_dysk_nazwy_scsi">
+		<title>Urządenia SCSI/SATA/USB Storage</title>
+		<para>
+			Urządzenia tego typu mają oznaczenia
+			<filename>/dev/sd{$x}{$Nr}</filename> np.
+			<filename>/dev/sda1</filename>.
+			{$x} to oznaczenie urządzenie fizyczne, urządzeniom
+			przypisywane są kolejne	litery zaczynając od "a". {$Nr}
+			to opisany na początku numer partycji.
+		</para>
+	</section>
+	
+	<section id="pl_dysk_nazwy_dyskietka">
+		<title>Dyskietki</title>
+		<para>
+			Do stacji dyskietek odwołujemy się za pomocą urządzenia
+			<filename>/dev/fd0</filename> lub
+			<filename>/dev/fd1</filename>.
+		</para>
+	</section>
+
+</section>

Added: PLD-doc/book/pl_book__dysk/pl_dysk__formatowanie.sec
==============================================================================
--- (empty file)
+++ PLD-doc/book/pl_book__dysk/pl_dysk__formatowanie.sec	Fri Dec 23 01:07:47 2005
@@ -0,0 +1,18 @@
+<?xml version="1.0" encoding="iso-8859-2"?>
+<section id="pl_dysk_formatowanie">
+	<title>Formatowanie</title>
+	<para>
+		Obecnie nie formatuje się dysków twardych, można to robić jedynie z
+		dyskietkami elastycznymi za pomocą narzędzia
+		<productname>fdformat</productname>. Robi się to wyłącznie dla
+		uzyskania jakiejś nietypowej pojemności nośnika, w pozostałych
+		wypadkach operacja ta jest zbędna, gdyż dyskietki podobnie jak
+		dyski twarde są formatowane fabrycznie. Takie formatowanie nazywane
+		jest także tzw. formatowaniem niskopoziomowym.
+	</para>
+	<para>
+		To co obecnie potocznie określa się jako "formatowanie"
+		jest złożeniem dwóch operacji: podziału na partycje a następnie
+		utworzeniem systemów plików.
+	</para>
+</section>

Added: PLD-doc/book/pl_book__dysk/pl_dysk__partycje.sec
==============================================================================
--- (empty file)
+++ PLD-doc/book/pl_book__dysk/pl_dysk__partycje.sec	Fri Dec 23 01:07:47 2005
@@ -0,0 +1,138 @@
+<?xml version="1.0" encoding="iso-8859-2"?>
+<section id="pl_dysk_partycje">
+<title>Podział na partycje</title>
+
+
+	<section id="pl_dysk_partycje_rodzaje">
+		<title>Partycje</title>
+		<para>
+			Na dysku twardym możemy utworzyć do czterech partycji
+			podstawowych (primary partition) lub do trzech partycji
+			podstawowych i jednej rozszerzonej (extended partition).
+			Partycję rozszerzoną możemy podzielić na liczne dyski
+			logiczne (logical partitions). Partycje szerzej opisano m.in.
+			w <ulink url="http://pl.wikipedia.org/wiki/Partycja_(informatyka)">Wikipedii</ulink>,
+			zaś sposób ich oznaczania opisano w
+			<xref linkend="pl_dysk_nazwy" />
+		</para>
+	</section>
+	
+	<section id="pl_dysk_partycje_programy">
+		<title>Programy do zarządzania partycjami</title>
+		<para>
+			<productname>fdisk</productname> - zaawansowany program
+			do zarządzania partycjami, wydane polecenia zostaną wykonane
+			na samym końcu - po polecenia zapisu. Program wywołujemy z
+			parametrem określającym urządzenie w katalogu.
+			Właśnie ten program zostanie użyty w naszych przykadach.
+		</para>
+		<para>
+			<productname>cfdisk</productname> - wygodny program,
+			wyposażony w semigraficzny interfejs.
+			Program stara się ułatwić życie początkującym poprzez
+			ukrywanie partycji rozszerzonych, tworzeniem i ich usuwaniem
+			zajmuje się program bez udziału użytkownika.
+			Program wywołujemy z parametrem określającym urządzenie
+			w katalogu.
+		</para>
+		<para>
+			<productname>parted</productname> - jest potężnym
+			narzędziem umożliwiającym wiele operacji niedostępny
+			dla obu poprzednich programów. Oprócz podstawowych
+			operacji na partycjach umożliwia takie operacje jak zmianę
+			wielkości partycji, tworzenie obrazów partycji i inne.
+			Istotną różnicą w działaniu w porównaniu dla powyższych
+			narzędzi jest natychmiastowe wprowadzanie zmian, stąd
+			zaleca się zachowanie dużej ostrożności przy korzystaniu
+			z niego.
+		</para>
+		<para>
+			<productname>GParted</productname>/<productname>QtParted</productname>
+			- programy dla X-Window oparte o parted. Mają interfejs
+			wzorowany na programie Partion Magic z systemu MS Windows.
+		</para>
+	</section>
+	
+	<section id="pl_dysk_partycje_plan_podzialu">
+		<title>Plan podziału dysku</title>
+		<para>
+			Dla stacji roboczych zazwyczaj wystarczy podział na
+			dwie partycje, będą użyte dla: "<filename>/</filename>" (rootfs) i
+			obszaru wymiany (swap). W przypadku serwerów dużo będzie
+			zależało od zastosowania maszyny i preferencji administratora,
+			lecz jako minimum można uznać partycje dla: "<filename>/</filename>",
+			<filename>/var</filename> i obszaru wymiany.
+		</para>
+		<para>
+			W obu zastosowaniach dla wygody i bezpieczeństwa nierzadko
+			tworzy się dodatkową partycję dla katalogu
+			<filename>/home</filename>, pozwala to na łatwiejsze
+			zarządzanie uprawnieniami i ułatwia wiele operacji.
+		</para>
+		<para>
+			Jeśli od maszyny wymagamy zwiększonej niezawodności można
+			utworzyć małą partycję (15-20MB) dla katalogu
+			<filename>/boot</filename>, w której są trzymane ważne
+			pliki systemowe. Dzięki temu mamy większe szanse na
+			uruchomienie systemu z uszkodzonym głównym systemem plików.			
+			Jest to szczególnie zalecane w przypadku
+			użycia bootloadera GRUB, ze względu na jego specyficzną
+			konstrukcję, więcej na temat GRUB-a znajdziemy
+			w <xref linkend="bootloader_grub" />.
+		</para>
+	</section>
+	
+	<section id="pl_dysk_partycje_podzial">
+		<title>Podział</title>
+		<para>
+			Przykłady będą dotyczyć programu
+			<productname>fdisk</productname>, <productname>cfdisk</productname>
+			jest bardzo prosty w obsłudze i nikt nie powinien mieć nim
+			problemów, zaś opis <productname>parted</productname>
+			wykracza poza ramy tego rozdziału. 
+		</para>
+		<para>
+			Aby sprawdzić czy na dysku <filename>/dev/sda</filename>
+			są jakieś partycje użyjemy następującego polecenia:
+			<screen># fdisk -l /dev/sda</screen> Założyłem, że na
+			dysku nie ma innych partycji, jeśli w naszym wypadku takie
+			są to musimy je najpierw usunąć. Kiedy dysk jest gotowy 
+			uruchamiamy program fdisk:
+<screen># fdisk /dev/sda
+Command (m for help):</screen>
+			wybieramy opcję <emphasis>n</emphasis> (nowa partycja)
+<screen>Command action
+   e   extended
+   p   primary partition (1-4)</screen>
+
+			program pyta o rodzaj rodzaj partycji którą ma utworzyć,
+			tu wybór zależy od nas ale jeśli dysk ma mieć nie więcej
+			niż cztery partycje to śmiało możemy zostać przy partycjach
+			podstawowych - w naszym przykładzie  wybieramy
+			opcję <emphasis>p</emphasis>.
+			Dalej program zapyta nas o numer partycji, miejsce utworzenia
+			i jej rozmiar.			
+		</para>
+		<para>
+			Dla kolejnych partycji powtarzamy cały proces, aż uzyskamy
+			to co zaplanowaliśmy. Po zakończeniu podziału przypisujemy
+			etykiety systemu operacujnego dla partycji (opcja
+			<emphasis>t</emphasis>), nabiera
+			to większego sensu w wypadku posiadania kilku systemów
+			operacyjnych. Jeśli wybrany podział nam odpowiada
+			to zapisujemy zmiany na dysk (do tablicy partycji)
+			przez wybór opcji <emphasis>w</emphasis>.
+		</para>
+	</section>
+	
+	<section id="pl_dysk_partycje_zakonczenie">
+		<title>Zakończenie</title>
+		<para>
+			Po zakończeniu całej operacji operacji dokonujemy
+			przeładowania systemu aby kernel mógł wczytać nową tablicę
+			partycji. Teraz pozostało nam utworzenie systemów plików,
+			które zostało opisane w <xref linkend="pl_dysk_fs" />.
+		</para>
+	</section>
+
+</section>

Added: PLD-doc/book/pl_book__dysk/pl_dysk__systemy-plikow.sec
==============================================================================
--- (empty file)
+++ PLD-doc/book/pl_book__dysk/pl_dysk__systemy-plikow.sec	Fri Dec 23 01:07:47 2005
@@ -0,0 +1,108 @@
+<?xml version="1.0" encoding="iso-8859-2"?>
+<section id="pl_dysk_fs">
+	<title>Systemy plików</title>
+	<para>
+		W tym rozdziale omówimy tworzenie jednej z dwóch możliwych
+		struktur na partycji lub urządzeniu -
+		<emphasis>systemu plików</emphasis> lub 
+		<emphasis>obszaru wymiany</emphasis> (swap).
+	</para>
+
+	<section id="pl_dysk_fs_wybor">
+		<title>Wybór systemu plików</title>
+		<para>
+			Rodzaj użytego systemu plików zależy od planowanego
+			zastosowania. W Linuksie najbardziej uniwersalnym i
+			popularnym systemem plików jest <literal>ext2</literal>.
+			Swoją pozycję uzyskał dzięki temu, że jest prostym i
+			stosunkowo wydajnym systemem plików. Ponadto jako
+			jeden z niewielu systemów plików nadaje się do użytku
+			na dyskietkach i bardzo małych partycjach.
+		</para>
+		<para>
+			W pozostałych zastosowaniach możemy śmiało użyć
+			systemów plików z tzw. księgowaniem (journaling) np.:
+			<literal>ext3</literal>, <literal>ReiserFS</literal>,
+			<literal>XFS</literal>, ze względu na duże bezpieczeństwo
+			przechowywania danych. Na szczególną uwagę
+			zasługują ostatnie dwie pozycje, systemy te świetnie
+			spisują się w obciążonych środowiskach produkcyjnych
+			i wszędzie tam gdzie występują duże ilości plików.
+		</para>
+		<para>			
+			Aby z partycji mogły również korzystać systemy Microsoftu
+			musimy utworzyć na niej system plików <literal>vfat</literal>.
+			Utracimy jednak wtedy wszystkie zalety uniksowych systemów
+			plików.
+		</para>
+	</section>
+	
+	<section id="pl_dysk_fs_tworzenie">
+		<title>Tworzenie systemu plików</title>
+		<para>
+			Programy do tworzenia konkretnych systemów plików różnią
+			się nazwami, łatwo je rozpoznamy gdyż ich nazwy zaczynają
+			się od "mkfs." np.:
+<screen>/sbin/mkfs.ext2
+/sbin/mkfs.ext3
+/sbin/mkfs.reiserfs
+/sbin/mkfs.msdos
+/sbin/mkfs.vfat
+/sbin/mkfs.xfs</screen>
+		</para>
+		<para>
+			Aby utworzyć system plików wywołujemy odpowiedni
+			program z nazwą urządzenia jako parametrem, na
+			poniższym przykładzie przedstawiono tworzenie systemu plików
+			<literal>ext2</literal> na drugiej partycji podstawowej:
+
+<screen># /sbin/mkfs.ext2 /dev/sda2</screen>
+
+			Więcej o nazewnictwie urządzeń masowych w
+			<xref linkend="pl_dysk_nazwy" />.
+		</para>
+		<para>
+			Powyżej przedstawiono jedynie skróconą listę wszystkich
+			dostępnych programów, programy te są dostępne w
+			odpowiednich pakietach, przykładowo narzędzia dla systemu
+			plików <literal>xfs</literal> odnajdziemy w pakiecie
+			<filename>xfsprogs</filename>.
+		</para>
+	</section>
+
+	<section id="pl_dysk_swap_tworzenie">
+		<title>Tworzenie obszaru wymiany</title>
+		<para>
+			Do tworzenia obsaru wymiany używamy programu mkswap np.:
+			<screen># mkswap /dev/hda5</screen>
+		</para>
+	</section>
+	
+	<section id="pl_dysk_fs_aktywacja">
+		<title>Podmontowanie partycji / aktywacja swapu</title>
+		<para>
+			Partycje i obszary wymiany są montowane/włączane przez
+			rc-skrypty w trakcie uruchamiania systemu wg. opcji zawartych
+			w pliku <filename>/etc/fstab</filename> (o ile tam zostały
+			dodane). W pozostałych wypadkach systemy plików montujemy
+			poleceniem <command>mount</command> z odpowiednimi
+			opcjami np.:
+			<screen># mount /dev/sda2 /jakis_katalog</screen>
+			System plików zostanie automatycznie wykryty a opcje
+			zostaną ustawione na wartość "defaults".  Więcej na ten
+			temat odnajdziemy w podręczniku systemowym.
+		</para>
+		<para>
+			Obszary wymiany są aktywujemy następująco:
+			<screen># /sbin/swapon /dev/hda5</screen>
+		</para>
+		<para>
+			Szczegółowy opis pliku <filename>/etc/fstab</filename>
+			oraz rc-skryptów przedstawiono w
+			<xref linkend="konfiguracja_pliki" />.
+		</para>
+	</section>
+	
+
+	
+</section>

Added: PLD-doc/book/pl_book__dysk/pl_dysk__wstep.sec
==============================================================================
--- (empty file)
+++ PLD-doc/book/pl_book__dysk/pl_dysk__wstep.sec	Fri Dec 23 01:07:47 2005
@@ -0,0 +1,10 @@
+<?xml version="1.0" encoding="iso-8859-2"?>
+<section id="pl_dysk_wstep">
+	<title>Wstęp</title>
+	<para>
+		Uwaga! Wszelkie operacje dyskowe narażają nas na
+		nieodwracalną utratę danych, dlatego zaleca się
+		stworzenie kopii zapasowej danych i zachowanie
+		szczególnej ostrożności.
+	</para>
+</section>

Modified: PLD-doc/book/pl_book__master.docb
==============================================================================
--- PLD-doc/book/pl_book__master.docb	(original)
+++ PLD-doc/book/pl_book__master.docb	Fri Dec 23 01:07:47 2005
@@ -34,6 +34,16 @@
 <!ENTITY konfiguracja_kernel SYSTEM "pl_book__konfiguracja/pl_konfiguracja__kernel.sec">
 <!ENTITY konfiguracja_kernel_opcje SYSTEM "pl_book__konfiguracja/pl_konfiguracja__kernel_opcje.sec">
 <!ENTITY konfiguracja_geninitrd SYSTEM "pl_book__konfiguracja/pl_konfiguracja__geninitrd.sec">
+
+<!ENTITY dysk SYSTEM "pl_book__dysk/pl_dysk.chp">
+<!ENTITY dysk_wstep SYSTEM "pl_book__dysk/pl_dysk__wstep.sec">
+<!ENTITY dysk_dev SYSTEM "pl_book__dysk/pl_dysk__dev.sec">
+<!ENTITY dysk_partycje SYSTEM "pl_book__dysk/pl_dysk__partycje.sec">
+<!ENTITY dysk_fs SYSTEM "pl_book__dysk/pl_dysk__systemy-plikow.sec">
+<!ENTITY dysk_formatowanie SYSTEM "pl_book__dysk/pl_dysk__formatowanie.sec">
+
+
+
 <!ENTITY bootloader SYSTEM "pl_book__bootloader/pl_bootloader.chp">
 <!ENTITY bootloader_wstep SYSTEM "pl_book__bootloader/pl_bootloader__wstep.sec">
 <!ENTITY bootloader_lilo SYSTEM "pl_book__bootloader/pl_bootloader__lilo.sec">
@@ -141,6 +151,7 @@
 		&pakiety;
 		&bootloader;
 		&konfiguracja;
+		&dysk;
 		&administracja;
 		&siec_interfejsy;
 		&siec_zastsowania;


Więcej informacji o liście dyskusyjnej pld-doc